گاهي شدت پسوريازيس آنقدر خفيف است كه بيمار اصلاً از ابتلا به آن آگاه نيست. از سوي ديگر گاهي اين بيماري آنقدر شديد مي شود كه نواحي گسترده اي از بدن را مي پوشاند.
خوشبختانه امروزه، پزشكان قادرند حتي شديدترين موارد پسوريازيس را نيز تحت كنترل درآورند.
بيماري پسوريازيس مسري نيست و از شخصي به شخص ديگر منتقل نمي شود ولي در افرادي كه يكي از اعضاي خانوادة آنها به اين بيماري مبتلا است، بيشتر بروز مي كند. شيوع اين بيماري بين 1 تا 2 درصد كل جمعيت مي باشد، بنابراين در ايران حداقل 600 هزار نفر به اين بيماري مبتلا مي باشند.
علت ابتلا به پسوريازيس چيست؟
علت ايجاد اين بيماري ناشناخته است ولي عامل وراثت در ابتلا به اين بيماري نقش مهمي دارد. با اينحال، تحقيقات اخير، به وجود نوعي ناهنجاري در فعاليت گلبول هاي سفيد در جريان خون اشاره مي كند كه مي تواند آغاز كنندة فرآيند التهاب در پوست باشد و موجب افزايش سرعت پوسته ريزي شود. سرعت ريزش سلول هاي پوست در اين بيماري گاهي به سه تا چهار روز يكبار هم مي رسد (يعني 5 تا 10 برابر سريعتر از حالت طبيعي). بيماران اغلب حدود 10 تا 14 روز پس از ايجاد بريدگي، خراشيدگي، سائيدگي و يا آفتاب سوختگي شديد در پوست، متوجه پيدايش ضايعات جديدي بر روي بدن خود مي شوند كه همان پسوريازيس است.
پسوريازيس ممكن است توسط عواملي نظير عفونتها، از جمله عفونت استرپتوكوكي حلق و همچنين بعضي از داروها مجدداً فعال شود. اين بيماري معمولاً در فصل زمستان به علت خشكي پوست و كاهش تابش نور آفتاب بوجود مي آيد. پسوريازيس به شكل هاي متعددي از نظر شدت، طول دوره بيماري، منطقه درگيري و اشكال پوسته ها بروز مي كند.
علايم پسوريازيس
شايع ترين علامت پسوريازيس به صورت برجستگي هاي كوچك قرمز رنگ است. بتدريج اين ضايعه بزرگتر شده و سطح آن پوسته پوسته مي شود. در حاليكه پوسته هاي سطحي براحتي جدا شده و مي ريزند، پوسته هاي زيرين برداشته شوند، پوسته زير آنها دردناك شده و خونريزي خواهد كرد. بتدريج اين نواحي قرمز، رشد كرده و گاهي حتي كاملاً وسيع و چشمگير مي شوند.
پسوريازيس در نقاط مختلف بدن مي تواند به اشكال مختلفي ديده شود:
• آرنج ها، زانوها، نشيمنگاه، ناحيه تناسلي، بازوها، پاها، پوست سر و ناخن ها نواحي هستند كه بيش از ساير نقاط بدن به پسوريازيس مبتلا مي شوند. پسئريازيس معمولاً دو طرف بدن را به طور قرينه مبتلا مي كند.
• روي ناخن هاي مبتلا به پسوريازيس فرورفتگي هاي كوچكي به چشم مي خورد. ناخن ها ممكن است شل يا ضخيم و خميده شوند. اصولاً درمان پسوريازيس ناخن مشكل است.
• پسوريازيس معكوس، زيربغل، پستان ها و نواحي چين دار بدن در مجاورت كشاله ران، نشيمنگاه و ناحيه تناسلي را مبتلا مي كند.
• پسوريازيس قطره اي معمولاً كودكان و بالغين جوان را مبتلا مي كند. در اين نوع بيماري اغلب بدنبال يك گلو درد، از تعداد زيادي نقاط كوچك قرمز رنگ و قطره مانند پوشيده مي شود. اين بيماري معمولاً خودبه خود طي چند هفته تا چند ماه خوب شده و علايم آن محو مي شوند.
• حدود 30 درصد از بيماران مبتلا به پسوريازيس، دچار درد و التهاب به حدي است كه باعث ناتواني بيمار مي شود. در بعضي از افراد، در صورت گرفتاري شديد پوست، شد گرفتاري مفاصل هم افزايش مي يابد. گاهي با بهبود ضايعات پوستي، از شدت درد مفاصل هم كاسته مي شود.
درمان پسوزياريس چگونه است؟
به علت شناخته نشدن علت بيماري، هنوز درمان قطعي براي اين بيماي وجود ندارد. روش هاي مختلف درماني براي بيماري پسوريازيس وجود دارد كه براساس سن بيمار، شدت و وسعت بيماري، سلامت عمومي بيمار و شرايط اقتصادي، اجتماعي او بايد درمان مناسبي براي بيماري انتخاب گردد. گاهي بيمار بتدريج به يك درمان مقاوم مي شود كه بايد درمان وي را تغيير داد و يا روش ديگري به عنوان مكمل به آن افزود. به هر حال درمان بيماري پسوريازيس بسيار طولاني بوده و نيازمند مراجعات مكرر به متخصص پوست مي باشد.
هدف از درمان، كاستن التهاب وكند كردن سرعت تقسيم سلول هاي پوست است. كرم هاي مرطوب كننده و لوسيون ها با نرم كردن پوسته ها به كنترل خارش كمك مي كنند. رعايت رژيم هاي غذايي خاص در درمان پسوريازيس تأثيري نداشته است.
معمولاً در مواردي كه بيماري محدود مي باشد، از داروهاي موضعي كه محتوي تركيبات كورتون، ويتامين D صناعي، قطران يا آنترالين هستند، استفاده مي شود. به اين داروها ممكن است استفاده از نور طبيعي آفتاب يا نور ماوراءبنفش نيز افزوده شود. در موارد خيلي شديد پسوريازيس، ممكن است نياز به مصرف داروهاي خوراكي همراه و يا بدون استفاده از نور درماني باشد.
اگر چه قرار گرفتن در معرض نور خورشيد به بسياري از بيماران در تخفيف علايم بيماري كمك مي كند، ولي بايد با احتياط زيادي مورد استفاده قرار گيرد. در برخي موارد مي توان از اشعة ماوراءبنفش استفاده نمود.