نوترکیبی ژنتیکی فرآیندی است؛ که طی آن مولکول اسیدنوکلئیک شکسته شده و به شکل های مختلف به یکدیگر متصل می شوند. این عمل در بیشتر مواقع مربوط به DNA و گاهی در RNA نیز دیده می شود. نوترکیبی می تواند بین کروموزوم های هومولوگ باشد که به آن نوترکیبی همساخت گفته می شود و گاهی نیز بین کروموزوم های مختلف رخ دهد. نوترکیبی به طور معمول روشی برای ترمیم DNA پروکاریوت ها و یوکاریوت ها می باشد. در یوکاریوت ها در میوز رخ داده و به آن فرآیند کراسینک اوور می گویند. در طی آن جابه جایی کروموزومهای پدر و مادری رخ می دهد و میتواند سبب تولید اللهای جدید شود. در سیستم ایمنی این فرآیند نقش بسیار مهمی را ایفا می کند وسبب مقاومت بدن در مقابل بیماریزاهای مختلف می شود.

کاربرد نوترکیبی در مهندسی ژنتیک

در مهندسی ژنتیک فرآیند نوترکیبی بسیار پرکاربرد است . به وسیله ی آن می توان ژنوم موجودات مختلف را به موجودی دیگر وارد کرد . به طوریکه یک قطعه ژن هدف رامیتوان حذف یااضافه کرد. در داروسازی از این روش استفاده کرده و بسیاری ازژنها را دچار تغییر می کنند.به این منظور در مهندسی پروتئین ها سبب تغییر در پروتئین ها می شوند .

نوترکیبی غیرهمساخت زمانی صورت می گیرد که تبادل قطعات بین توالی هایی بدون همولوژی صورت گیرد.

برای نوترکیبی در موجودات مختلف آنزیم های مختلف به کار میرود در پروکاریوت ها آنزیم های RecA در نوترکیبی با شکست دورشته ای نقش دارد در مخمرو دیگر یوکاریوت ها دو نوترکیبسازبرای شکست های دورشتهای نیاز است یکی RAD۵۱ که هم در میوز و هم در میتوز نقش دارد . و دیگری DMC۱ که تنها در میوز این عمل را به انجام می رساند.

تبدیل ژنی

در فرآیند تبدیل ژنی که به دنبال تبادل قطعات DNA انجام می شود قطعهای از DNA تغییر می کند؛ بدون آن که جهش به حساب بیاید. این عمل در طی میوز و یاخته های ژنی بسیار رخ داده و در یاختههای بدنی کمتر دیده می شود. در طی آن یک کروموزوم رونوشتی از توالی خود را روی دیگری می چسباند بدون آن که توالی خودش دچار تغییر شود.