دانشمندان درباره انواع مختلف مورچه ها مطالعه كرده و به اين نتيجه رسيده اند كه هر نوع مورچه اي طريقه مخصوصي در پيدا كردن راه لانه اش دارد. مثلاً بعضي از مورچه ها از طريقه نشانه گذاري در روي زمين استفاده مي كنند، يعني وقتي لانه شان را ترك مي كنند علائم روي زمين را نشانه مي گذارند تا در موقع برگشت بتوانند از روي آن نشانه ها راه لانه خود را پيدا كنند درست شبيه علائم ساختمان ها يا خيابان ها كه ما براي پيدا كردن خانه خود از آنها استفاده مي كنيم.

بعضي ديگر از مورچه ها هم از نشانه هاي روي زمين و هم از خورشيد كمك مي گيرند، دانشمندان اين را با تجربه هايي ثابت كرده اند. آنها ابتدا روي يك مورچه نشانه گذاري كردند و سپس آن را به حال خود گذاشتند و شروع به تعقيب آن نمودند و بعد از آنكه مورچه تكه خوراكي پيدا كرد و خواست به لانه اش برگردد، آنها آن را بلند كردند و در نقطه ديگري كه درست مخالف لانه اش بود قرار دادند يعني اگر قبلاً رو به مشرق بود اين بار رو به طرف مغرب گذاشته شد، در اين حالت حشره نمي توانسته از آفتاب كمك بگيرد زيرا به نظر آن ظاهراً آفتاب در يك جاي ديگر بود. بنابراين ابتدا مورچه مدتي سرگردان شد و شروع به اين طرف و آن طرف رفتن نمود. ولي بالاخره با يافتن يك نشانه زميني به خانه خود رسيد. دانشمندان با تعيين و حساب وقت اين آزمايش ها به اين نتيجه رسيده اند كه بعضي اوقات يك مورچه ممكن است چندين ساعت براي پيدا كردن نشانه زميني كه راهنماي او در رسيدن به لانه اش است، به جستجو بپردازد و در آخر مورچه هايي نيز وجود دارند كه با بو كشيدن لانه خود را مي يابند.

"راز خلقت موريانه"

مطالعه در کشور عجيب، منظم و دو سه ميليوني موريانه ها، همچنين بررسي ارتباط دائم آنها با يکديگر، بيانگر اين حقيقت است که موريانه ها هم حرف مي زنند و هم زبان مخصوص به خود دارند.

لانه موريانه ها که نيمي از آن در زير زمين و نيمي از آن روي زمين است، مخروطي شکل و با ارتفاع شش الي هشت متر از دور ديده مي شود. در هر يک از اين لانه ها يک ملکه وجود دارد که حدود ده تا پانزده سال عمر مي کند و هر سال تعداد فرزندان وي زياد مي شود. چرا که ملکه هر دو ثانيه يک تخم مي گذارد.

ساختمان خانه موريانه ها از داراي چندين طبقه است که در ورودي آن، برخلاف ساختمان هاي بشري، در بالاي عمارت قرار دارد. طبقات و ساختمان خانه موريانه ها به شرح زير است:

طبقه دوم: خوابگاه تابستاني کارگران.

طبقه سوم: اطاق نهار خوري تابستاني.

طبقه چهارم: انبار آذوقه.

طبقه پنجم: سرباز خانه.

طبقه ششم: مقر تابستاني ملکه.

طبقه هفتم: انبار تره بار.

طبقه هشتم: آغل حيوانات شيرده . (موريانه ها شته درختان را اسير کرده، به لانه خود برده، از آنها مراقبت مي کنند و از شيره و عصاره اي که اين شته ها مي سازند، استفاده مي کنند.)

طبقه نهم: اطاق بچه ها.

طبقه دهم: اطاق بازي.

طبقه يازدهم: بيمارستان و تأسيسات پزشکي.

طبقه دوازدهم: خوابگاه زمستاني کارگران و گورستان.

طبقه سيزدهم: مقر زمستاني ملکه.

اگر اين کشور عجيب دو سه ميليوني را خطري تهديد کند، بلافاصله همه موريانه ها به وسيله ماموران انتظامات يا فرد مطلع با خبر شده و آماده مقابله با خطر مي گردند.

" تعويض موريانه نگهبان و احوالپرسي آنان "

سربازان نگهبان در ورودي به لانه، به پاسداري مشغول اند و لحظه اي غفلت نمي کنند. اين سربازان ريز به محض احساس خطر، ديگران را خبر مي کنند. نگهبانان در فواصل معين و دقيق عوض مي شوند، از اينجا مي توان استنباط نمود که موريانه داراي قادر به تشخيص وقت است. همچنين از نزاکت و ادب نيز بي بهره نيستند، هنگامي که همديگر را ملاقات مي کنند، به هم نزديک شده و بيني به همديگر مي مالند. مثل اينکه مي خواهند يکديگر را بشناسند يا سلام و احوالپرسي کنند. پس از آن خداحافظي کرده و به راه خود ادامه مي دهند.

"اعلام خطر موريانه ها"

موريانه ها براي اينکه خطر را به سايرين اطلاع دهند، سرشان را به ديواره چوبي لانه خود ميکوبند، در نتيجه ارتعاشي در داخل محفظه خالي درخت ايجاد شده و ساير موريانه ها آگاه مي گردند. دارکوب ها وقتي مي خواهند به طعام لذيذي از موريانه دست يابند، چند بار به درخت پوسيده اي نوک مي زنند، ضربه هاي وارده در داخل حفرات و لانه موريانه ها ارتعاشاتي شبيه به آنچه گفته شد، به وجود مي آورد و موريانه ها به خيال اينکه خطري آنها را تهديد مي کند، از يک سمت لانه راه فرار اختيار مي کنند. اما دارکوب با زبان باريک و چسبناک خود راه را بر آنها مي بندد و دام چرب و نرمي برايشان مي گستراند.

"گفتگو با گرسنه ها"

موريانه ها مانند مورچه ها در تمام امور با هم همکاري مي کنند. اين همکاري دلالت بر ارتباط مستقيم و دقيق همه آنها با يکديگر دارد. به عنوان مثال در جامعه موريانه ها گرسنه وجود ندارد. يعني گرسنه با سير تماس مي گيرد و احتياج خود را با او در ميان مي گذارد. خميري که موريانه هاي مأمور تهيه غذا از چوب مي سازند، پيش از آن که کاملاً هضم شود، از ده معده مختلف عبور مي کند. تقسيم آن بنا بر قاعده بسيار صحيحي انجام مي گيرد. هر قدر موريانه اي گرسنه تر باشد، از محتواي" معده اجتماع" خود کمتر به ديگران مي دهد و در عوض از عابرين، بيشتر خوراک هضم شده مي گيرد. اگر موريانه اي که بسيار گرسنه است، با موريانه اي که گرسنه تر از خود او است برخورد نمايد، بدون تأمل، قسمتي از غذاي کمي که در معده دارد را به او مي دهد. بدين طريق شرايط تغذيه در تمام کشور موريانه ها يکسان است. در جوار موريانه هاي سير موريانه گرسنه اي وجود ندارد. در کشور آنها فقير و ثروتمند نيست. آنها با اين روش بسيار هوشمندانه و ساده، جامعه کاملي را بنا نهاده اند . به علاوه بد نيست بدانيم که تشکيلات جامعه مورچه ها و زنبورها هم همينطور است

www.old.tebyan.net

www.mathmaticmagazine.blogfa.com